สรุปและเรียบเรียงจาก Seminar ‘Beyond Aquascaping’ โดย Josh Sim (3er Encuentro AQSC 2025, Oceanogràfic València)
โดย AQUA LAB Admin

ในโลกของ Aquascaping ชื่อของ Josh Sim ไม่ได้เป็นเพียงชื่อที่คนในวงการคุ้นเคย แต่คือหนึ่งในบุคคลที่ผลักขอบเขตของการจัดตู้ไม้น้ำไปไกลกว่าคำว่า “งานอดิเรก”

เขาคือเจ้าของแชมป์ International Aquatic Plants Layout Contest หรือ IAPLC ถึง 3 สมัย ซึ่งเป็นสถิติที่จนถึงวันนี้ยังไม่มีใครทำได้

ภายในงาน 3er Encuentro AQSC 2025 ณ Oceanogràfic València ประเทศ Spain Josh ขึ้นบรรยายในหัวข้อ Beyond Aquascaping ถ่ายทอดทั้งแนวคิด วิธีมองธรรมชาติ และกระบวนการคิดเบื้องหลังผลงานระดับโลก ที่ไม่ได้พูดแค่เรื่อง “การจัดตู้ให้สวย” แต่รวมไปถึงการฝึกสายตา การเข้าใจพื้นที่ว่าง การเล่าอารมณ์ผ่านธรรมชาติ และวิธีพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในระยะยาว

สิ่งน่าสนใจคือ Josh ไม่ได้มอง Aquascaping เป็นเพียงการแข่งขัน แต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ตัวเองผ่านธรรมชาติ และนั่นอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้งานของเขามีทั้งความแม่นยำทางเทคนิค และความรู้สึกบางอย่างที่อธิบายได้ยากในเวลาเดียวกัน

บทความนี้เป็นการสรุปเนื้อหาจากเวทีสัมมนาและถอดวิธีคิด ของคนที่ไปไกลที่สุดคนหนึ่งในโลก Aquascaping เพื่อให้คนไทยที่รักการจัด Layout ได้มองเห็นว่า เบื้องหลังตู้ไม้น้ำระดับโลกนั้น ไม่ได้มีแค่ทักษะ แต่มีวิธีมองโลกซ่อนอยู่ด้วย

💡 TIP
Josh Sim ชี้ว่าสิ่งที่ดัน Aquascaper จาก Top 10 ขึ้นไปสู่แชมป์โลกคือ 'Fear Factor' หรือ ความรู้สึกกดดัน ไม่ปลอดภัย หรือ น่าหวั่นเกรง ไม่ใช่แค่ความสวยงามที่สมดุล ใครก็ตามที่เล่นแบบปลอดภัยเกินไปจะเป็นได้แค่หนึ่งในอันดับ Top 10 ไม่มีวันได้แชมป์

ฟุตบอลสเปนกับวงการ Aquascaping

Josh Sim เดินทางมาสเปนเป็นครั้งแรก และเขาเริ่มต้นการสัมมนาด้วยการกล่าวทักทายเป็นภาษาสเปนยาวเหยียด ก่อนสารภาพว่าต้องพูดภาษาอังกฤษเพราะมีผู้ฟังจากต่างประเทศในห้อง ทำเอาคนฮือฮาทั้งห้อง

เขาบอกว่าในสายตาของคนมาเลเซีย เมื่อนึกถึงสเปนจะนึกถึง 3 สิ่ง: การวิ่งวัวกระทิง, แฮม Jamon และฟุตบอล ซึ่งฟุตบอลนี่แหละที่เขาจะใช้เป็นแกนหลักตลอดการสัมมนา

วิเคราะห์วงการ Aquascaping สเปน: เก่งแต่ไม่แชมป์

Josh ลองให้จินตนาการภาพทีมฟุตบอลสเปนในอุดมคติ ผู้รักษาประตู Casillas, กองหลัง Ramos, Puyol, กองกลาง Xavi, Iniesta, Busquets ทีมนี้ครองบอล 80-90% ต่อบอลแม่นยำ คู่แข่งแทบแย่งไม่ได้ แต่มีปัญหาเดียวคือ… ‘ยิงประตูไม่ได้’

Heat Map ของทีมนี้จะแสดงให้เห็นว่าบอลวนเวียนอยู่แดนตัวเองและแดนกลาง ไม่เคยเจาะเข้าไปในกรอบเขตโทษคู่แข่งเลย

เปรียบเทียบกับ Aquascaping สเปน จุดแข็ง: Composition, การปลูก, การตัดแต่ง, การถ่ายภาพ  ทุกอย่างสมบูรณ์แบบ ทำให้ติด Top 100, Top 50 หรือแม้แต่ Top 10 ได้สม่ำเสมอ จุดอ่อน: ไม่มีใครเคยคว้า Top 3 หรือแชมป์โลก เพราะตู้ ‘สวยและปลอดภัย’ เกินไป

เปรียบเทียบกับ Aquascaper สายบราซิล (เช่น Luca Galarraga, Marcelo Tonon) ซึ่งติด Top 3 เป็นประจำ นั่นเป็นเพราะพวกเขาใส่ ‘Fear Factor’ ลงในตู้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นคลื่นยักษ์ Tsunami หรือป่าที่ดูมืดมิดและลึกลับ ทำให้ตู้เหล่านั้นดูทรงพลัง ไม่ใช่แค่สวยงามน่าดูอย่างเดียว

Fear Factor คืออะไร? และทำไมถึงสำคัญ

Fear Factor ไม่ใช่ความน่ากลัวแบบผีหลอก แต่คือการสร้างอารมณ์เชิงลบให้แก่ผู้ชมและกรรมการ เป็นการสร้างความรู้สึกที่ทำให้ตู้มีความน่าจดจำ มากกว่าตู้ที่แค่สวย

ประเภทของ Fear Factor	ความรู้สึกที่เกิดขึ้น
Instability (ไม่มั่นคง)	รู้สึกว่าโครงสร้างกำลังจะพัง ถล่ม หรือล้มทับ
Gigantic (ยิ่งใหญ่)	รู้สึกว่าตัวเองเล็กกระจิดริดเมื่อเผชิญกับธรรมชาติ
Mystery (ลึกลับ)	ไม่รู้ว่าซ่อนอะไรอยู่ในเงามืด  สร้างความระแวง
Tension (ตึงเครียด)	ความรู้สึกกดดัน ไม่ผ่อนคลาย ดูแล้วไม่สบายใจ
Unsafe (ไม่ปลอดภัย)	ถ้าเราอยู่ในตู้นั้น เราจะรู้สึกถึงอันตราย

Impact ไม่ใช่ ความใหญ่ เป็นความเข้าใจผิดที่ต้องแก้ไข

หลายคนเข้าใจผิดว่า Impact เท่ากับการใส่หินหรือไม้ชิ้นใหญ่ให้เต็มตู้ ซึ่ง Josh ชี้ว่านั่นคือ ความแออัด (Congestion) ไม่ใช่ความ Impact

เขาใช้ภาพชวนคิดว่า ถ้าคุณยืนบนแท่นกว้าง 100×100 เมตร สูง 100 เมตร คุณจะไม่รู้สึกกลัว เพราะพื้นที่กว้างมาก แต่ถ้าคุณยืนบนเสา 1×1 เมตร ในความสูงเดียวกัน คุณจะสั่นด้วยความกลัว เพราะขนาดไม่ได้สร้างความกลัว แต่ความเปรียบต่าง (Contrast) ระหว่างขนาดกับพื้นที่ว่าง ต่างหากที่สร้างความกลัวให้เกิดขึ้น

💡 TIP
หลักการ Contrast
หินใหญ่ 1 ก้อน กับสเปซที่เหมาะสม จะให้ Impact มากกว่าหินใหญ่ 3 ก้อนเบียดกันเสมอ ยิ่งสเปซเยอะ ยิ่งทำให้จุดสนใจดู ใหญ่ และ กดดัน

บทเรียนจากตู้ของ Josh Sim เอง

ปี 2018 ‘Faith’ (อันดับ 20): ตู้ที่เขารักที่สุดแต่ไม่ได้แชมป์
Josh บอกว่า Faith คือตู้ที่เขาชอบที่สุดในชีวิต แต่ผลออกมาอันดับ 20 เขาผิดหวังมากจึงทักไปถามอาจารย์ Fukada San

“ตู้ของคุณสวยงามมาก แต่มันขาดความรุนแรงของธรรมชาติ (Violence of Nature) และความน่าเกรงขาม ตู้นี้มันสงบเกินไป” — Fukada San — อาจารย์ของ Josh

ปี 2019 ‘Dream On’ (อันดับ 1): เมื่อใส่ความกลัวลงไป
ปีถัดมา Josh ใช้โครงสร้าง Layout คล้ายเดิม แต่เพิ่ม ‘ขอนไม้ขนาดมหึมาที่แขวนลอยอยู่กลางตู้’ (Suspended Wood) ผลลัพธ์คือมันดูไม่เสถียร เหมือนพร้อมจะถล่มลงมาทุกเมื่อ ความรู้สึก ‘ไม่ปลอดภัย’ นั้นคือ Fear Factor ที่ทำให้เขาคว้าแชมป์โลกสมัยที่ 2

ตู้ของ Luca Galarraga ‘The Great Wave’ (แชมป์ IAPLC 2024)
Luca สร้าง Fear Factor ด้วยการจำลอง ‘คลื่นยักษ์ Tsunami’ คนดูรู้สึกเล็กจ้อยและพร้อมจะถูกกลืนหายเข้าไปในคลื่น นั่นคือพลังธรรมชาติที่น่าเกรงขาม

ตู้ของ Juan Puchades ‘Resilience’ (แชมป์ IIAC 2023)
Juan ใช้ ‘ความมืด’ เป็น Fear Factor บรรยากาศลึกลับ น่าขนลุก ทำให้คนดูรู้สึกระแวงว่ามีอะไรซ่อนอยู่ในเงามืดนั้น

Barbie vs Harley Quinn ตู้คุณเป็นแบบไหน?

Josh ใช้การเปรียบเทียบสองตัวละครที่นักแสดงคนเดียวกันรับบท (Margot Robbie) เพื่ออธิบายความต่างระหว่างตู้ที่ ‘สวยแต่ลืม’ กับตู้ที่ ‘น่าจดจำ’

Barbie : ตู้สวยแบบมาตรฐาน	Harley Quinn : ตู้ที่น่าจดจำ
สวย น่ารัก สดใส	บ้าคลั่ง อันตราย เซ็กซี่
ใครก็ชอบตอนดู	ไม่ใช่ทุกคนที่ชอบ แต่จำไม่ลืม
กลับบ้านไปก็ลืม	กลับบ้านไปยังคิดถึง
= Top 10 ในการประกวด	= Top 3 หรือแชมป์

Josh สรุปตรงๆ ว่า: ‘ในการประกวด คุณต้องทำตู้ให้เป็น Harley Quinn ไม่ใช่ Barbie’

Iwagumi กับโอกาสคว้าแชมป์ในยุคนี้

มีผู้ฟังถามว่า Iwagumi ซึ่งเน้น ‘ความสงบ’ (Tranquility) จะมีวันคว้าแชมป์ได้ไหม? Josh ตอบตรง ๆ ว่า…

“คุณเห็น Iwagumi ได้แชมป์โลกครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่?”

คำตอบคือ ‘ไม่เคย’ Josh อธิบายว่าเขารักและชื่นชม Iwagumi  เพราะมันจัดให้ดีได้ยากมาก แต่ในเวทีประกวดยุคนี้ กรรมการไม่ได้มองหาความสมดุลแบบเดิมอีกแล้ว Iwagumi ยังสามารถติด Top 10 ได้อยู่ แต่ถ้าเป้าหมายคือแชมป์ มันต้องการคนที่ค้นพบวิธีใส่ Fear Factor ลงใน Iwagumi ให้ได้ ซึ่ง Josh เองยอมรับว่าเขาไม่รู้วิธีนั้นเช่นกัน

ไม่ได้ห้ามทำ Iwagumi Josh ย้ำว่า ถ้าทำเพราะใจรัก ให้ทำต่อไป Iwagumi คือหนึ่งในสไตล์ที่งามที่สุดในโลก แค่ในแง่การประกวดเพื่อคว้าแชมป์เท่านั้นที่มันมีข้อเสียเปรียบในยุคนี้

ปรัชญาการทำงาน: Reset, วิเคราะห์คู่แข่ง และไม่ยอมแพ้

8.1 วงจรแห่งความกังวล ที่จริงแล้วไม่มีอะไรต้องกังวล

Josh แชร์ตรรกะที่ทำให้เขาหายกังวลได้ทุกปี คือ ตู้มีแค่ 2 แบบ คือ ‘ดี’ หรือ ‘แย่’ ถ้าดี ไม่ต้องกังวล ถ้าแย่ก็มีทางแก้ ถ้าแก้ได้ ไม่ต้องกังวล ถ้าแก้ไม่ได้ก็ถ่ายส่ง ถ้าถ่ายส่งได้ ไม่ต้องกังวล… วนแบบนี้จนจบ ‘จริง ๆ แล้วไม่มีอะไรต้องกังวลเลยสักอย่าง’

8.2 กฎเหล็กของ Josh คือ ห้ามเอาเกียรติยศปีนี้ข้ามไปปีหน้า

“วินาทีที่คุณเริ่มรู้สึกชินกับชัยชนะ วินาทีนั้นคือจุดเริ่มต้นของขาลง”— Josh Sim

Josh บอกว่าไม่ว่าจะชนะหรือแพ้ เขาจะ Reset กลับไปที่ศูนย์ทุกปี เพื่อเริ่มต้นด้วยความหิวโหยเหมือนคนที่ยังไม่เคยชนะ

8.3 วิธีวิเคราะห์คู่แข่ง จากการตามไปสู่การฉีกหนี

ในยุคแรก (10 ปีก่อน) Josh วิเคราะห์ตู้คนอื่นเพื่อหาเทรนด์และ ‘ทำตาม’ เขาถึงขั้นนอนกอดสมุดภาพ IAPLC ทุกคืน วิเคราะห์ว่าสไตล์ไหนติด Top 7, Top 27 เพราะมันปลอดภัยและการันตีอันดับดี

แต่ปัจจุบัน เขาวิเคราะห์ตู้ทั้ง Top 100 เหมือนเดิม แต่เปลี่ยนเป้าหมายเป็น ‘ดูเพื่อจะไม่ทำแบบนั้น’  รู้ว่าคนอื่นทำอะไร เพื่อจะฉีกไปทำสิ่งที่แตกต่างกว่า ความเสี่ยงสูง แต่ถ้าอยากได้ที่ 1 ต้องกล้าเสี่ยง

ไทม์ไลน์การทำตู้ของ Josh Sim

ผู้ฟังถามเรื่องการบริหารเวลา Josh แบ่งออกเป็น 3 ช่วงที่น่าสนใจมาก

ขั้นตอน	เวลาที่ใช้	ทำอะไร
Planning (วางแผน)	2–3 เดือน	จินตนาการ, สร้างภาพในหัว, ตกผลึก Concept  ใช้เวลามากที่สุด
Hardscape (วางโครงสร้าง)	ไม่กี่ชั่วโมง ถึง 1–2 วัน	Josh ไม่ใช่สาย Hardscape  ชอบให้ตู้พัฒนาตามต้นไม้
Planting & Maintenance	3–4 เดือน ปรับต่อเนื่อง	ปักต้นไม้ครั้งแรกแค่ครึ่งวัน แต่ปรับ, เพิ่ม, ตัดตลอดจนถ่ายรูป

Josh ปิดท้ายด้วยการแชร์รูปตู้ใบแรกของเขาเมื่อ 18 ปีก่อน ซึ่งดูธรรมดามาก แต่เขาบอกว่า ‘ถ้าไม่มีตู้ใบแรกวันนั้น ก็ไม่มี Josh Sim วันนี้’ ไม่ว่าตู้คุณจะอยู่ที่ไหน จงภูมิใจในสิ่งที่มีอยู่ในวันนี้

Warning : อย่าสับสนระหว่าง ‘เก่งเร็ว’ กับ ‘เก่งจริง’Josh เปรียบกับการเห็นคนปอกมันฝรั่งเสร็จใน 2 วินาที มันดูง่าย แต่แลกมาด้วย 10 ปีที่ทำซ้ำ ๆ ไม่มีทางลัดใน Aquascaping ระดับโลก

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: Josh Sim คือใคร และทำไมถึงสำคัญกับวงการ Aquascaping?
A: Josh Sim คือ Aquascaper ชาวมาเลเซียที่คว้าแชมป์ IAPLC (International Aquatic Plants Layout Contest) มาแล้ว 3 สมัย ซึ่งยังไม่มีใครทำได้มากกว่า เขาถือเป็นหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญการจัดตู้พรรณไม้น้ำระดับโลก
Q: Fear Factor ใน Aquascaping คืออะไร?
A: Fear Factor คือการสร้างความรู้สึกเชิงลบให้แก่ผู้ชม เช่น ความไม่มั่นคง, ความน่าเกรงขาม, ความลึกลับ หรือความรู้สึกไม่ปลอดภัย ไม่ใช่ความน่ากลัวแบบผีหลอก แต่คือพลังงานที่ทำให้ตู้น่าจดจำและโดดเด่นกว่าตู้ที่แค่ ‘สวยงาม’
Q: Iwagumi ยังมีโอกาสคว้าแชมป์ IAPLC ได้ไหม?
A: ตาม Josh Sim ในยุคปัจจุบัน Iwagumi เสียเปรียบในเรื่อง Fear Factor เพราะเน้นความสงบและสมดุล ยังติด Top 10 ได้อยู่ แต่ถ้าเป้าหมายคือแชมป์โลก ต้องหาวิธีใส่ความน่าเกรงขามลงในสไตล์นี้ให้ได้
Q: ทำไม Impact ไม่ได้แปลว่าใส่ของใหญ่ให้เต็มตู้?
A: Impact เกิดจาก Contrast ระหว่างขนาดและพื้นที่ว่าง การใส่หินหรือไม้ชิ้นใหญ่จนแออัดกลับลดความรู้สึกน่ากดดัน การเว้น Space ที่ถูกต้องคือสิ่งที่ทำให้ Focal Point ดู ‘ใหญ่’ และทรงพลังกว่า
Q: จะเริ่มฝึก Josh Sim aquascaping style ได้อย่างไร?
A: เริ่มจากการวิเคราะห์ผลงาน Top 10 IAPLC และถามตัวเองว่า ‘ตู้นี้ทำให้ฉันรู้สึกอย่างไร?’ ไม่ใช่แค่ ‘ตู้นี้สวยไหม?’ จากนั้นฝึก Layout และให้ความสำคัญกับ Planning มากกว่า Hardscape อ่านบทความ Pillar ไม้น้ำและ Nature Aquarium ของ AQUA LAB เพื่อรากฐานที่แน่น

แหล่งที่มาและการอ้างอิง
บทความนี้สรุปและเรียบเรียงจาก Seminar ‘Beyond Aquascaping’ โดย Josh Sim จัดที่ Oceanogràfic València ประเทศสเปน ในงาน 3er Encuentro AQSC 2025 เผยแพร่เต็มรูปแบบในช่อง YouTube ของ AQSC

พร้อมสร้าง Layout ที่มี Fear Factor ของคุณเองแล้วใช่ไหม?
AQUA LAB คือผู้นำเข้าและจัดจำหน่ายสินค้า ADA, DOOA และแบรนด์ Nature Aquarium ระดับโลกอย่างเป็นทางการ มีทีมผู้เชี่ยวชาญพร้อมให้คำปรึกษา จัด Workshop และ Seminar เป็นประจำ ดูสินค้าหมวด ADA ได้ที่ aqualab.digitalnex.com หรือทักไลน์ @aqualabbkk

เกี่ยวกับผู้เขียน
AQUA LAB คือ ผู้เชี่ยวชาญด้าน Nature Aquarium และตัวแทนจำหน่ายสินค้า ADA, DOOA, Aquario, Chihiros, APT/2Hr Aquarist และอีกหลายแบรนด์ระดับโลก จัด Workshop และ Seminar ในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง สามารถติดตามเราได้ที่ Facebook AQUA LAB Store + Design & Solution